Oefening over dankbaarheid

“Leuke oefening,

maar ik heb nu geen tijd.”

 

Dát is de succesparadox.

 

Je weet dat het goed voor je is,

maar geen tijd, geen ruimte.

Plan 30 min. reflectietijd.

Voorbereiding

1. zoek een lekkere plek 
zorg dat je 30 min. ongestoord kan werken

2. ga na of je voldoende ontspannen bent
Zoniet, doe dan eerst de ontspanningsoefening (8 min.)

3. download het schrift
schrijf daarin je aantekeningen off-line (wij kunnen je antwoorden niet zien)

4. begin de oefening nu
start hieronder de stap-voor-stap audio en lees mee

Begin

1. Situatie

Kies een voorval of gebeurtenis waarin je een gevoel van dankbaarheid had. Of waarin je het idee had dankbaar te moeten zijn. Je kunt ook onderzoeken waar je nu precies dankbaar voor bent en hoe je die ervaring ‘recht kunt doen’. Of wat of wie er überhaupt te danken valt. Wanneer je je dankbaarheid voor een ‘zaak’ (bijvoorbeeld je talent of een kwaliteit) wilt onderzoeken, kies dan een concrete situatie waarin deze zaak een rol speelde.

Beschrijf de situatie met een paar woorden. Wees precies. Bekijk de zin. Waar zitten nog onduidelijkheden? Werk ze weg. Verkies helderheid boven ‘alomvattendheid’.

2. Ontvangen

Ontvangen is een mogelijkheidsvoorwaarde voor dankbaarheid. Zonder ontvangen geen dankbaarheid. Ontvangen verbindt geven met danken. Een echte gift behoeft geen tegenprestatie, is niet wederkerig. In de praktijk ervaren we dat echter lang niet altijd zo. Daarom is het belangrijk om zicht te krijgen op de vraag wat we ontvangen en wat niet. De toets is wederkerigheid. Onderstaande vragen helpen je om beter in te zien wat je hebt ontvangen en wat niet.

Maak een lijst van zaken die je op dat moment kreeg. Wat heb je aangenomen of is je toegekomen?

Loop nu langs de items en ga na of je het je ergens toe verplichtte.

Gaf de gift je een bezwaard gevoel of het idee bij de gever in het krijt te staan? Ontstond er met de gift een (gevoel van) schuld? Moest je iets terug doen naar jouw idee? Was dat de verwachting van de gever? Of ‘van’ jou? Maak zo een overzichtje van wat je werkelijk ontvangen hebt (en waarvoor je dus dankbaar zou kunnen zijn).

3. Object van dankbaarheid

Het is niet gemakkelijk om je dankbaarheid goed te adresseren. Misschien is dat zelfs niet nodig en kunnen we dankbaar zijn als een soort grondhouding. Om die te ontwikkelen helpt het echter wel om goed waar te nemen wat een reden tot dankbaarheid is. De volgende vragen helpen het onderzoek daarnaar. Ze zijn bedoeld om je perspectief wat op te rekken en je beeld aan te scherpen.

Welke essentiële elementen van de situatie lagen op dat moment buiten jouw invloedssfeer?
Welke elementen van de situatie zie je als kwaliteit van jezelf, maar zou op dat moment evengoed anders kunnen zijn geweest? Welke elementen schrijf je jezelf toe, die je eigenlijk toegekomen zijn?
Van welke gemeenschap maak je op dat moment onderdeel uit? Welke eenheid maakte het moment mogelijk? Van welk groter geheel maakt de situatie onderdeel uit?
Met welke elementen wil je je (meer) verbinden?

Object van dankbaarheid – tussenstap

Ga na of je focus is verschoven. Herformuleer eventueel je centrale zin of uitspraak. Welk element raakt je het meest? Probeer zo zicht te krijgen op dat waardoor je dank is ingegeven. Welke schat heb je ontdekt? Wat was van grote waarde? Kun je iets of iemand benoemen aan wie of wat je dat te danken hebt? Welke kwaliteit in deze personen of zaken maakte het mogelijk? Welk element versterkte of rechtvaardigde het gevoel van dankbaarheid?

Verwoord vervolgens je dankbaarheid. Benoem het object van je dankbaarheid, hoe lastig dat ook is (bv. je collega, God, expertise of vertrouwen). Maak duidelijk waarvoor je haar, hem of het dankt en wat het voor je betekende.

Object van dankbaarheid – nu echt

Schrijf een zin in de volgende vorm: Ik dank [….]. Bedankt [….] voor [….].[… en dan nog iets over wat het voor je betekende …]

Schrijf dat laatste zinnetje zó dat het uitdrukt hoe jij werd geraakt.

4. (Terug)geven

Hoewel door ‘werkelijk ontvangen’ ontstane dankbaarheid geen teruggeven behoeft, kan een gevoel van dankbaarheid wel de behoefte brengen om iets te doen of te geven. Het kan leiden tot de behoefte om dank te getuigen, in welke vorm dan ook.

In deze laatste stap zoeken we het handelingsperspectief. Wat staat je nu te doen? Het kan gaan om een teruggeven, in de juist mate aan de juist persoon op de juiste manier, etc. Maar ook om een doorgeven, een ‘pay-it forward’. Daarvoor verkennen we eerst de uitersten.

5. Verwaand

Hoe zou je ‘reactie’, je handelen er uitzien, wanneer je in het geheel niet zou zien wat je hebt ontvangen en zou denken dat je het volledig zelf verworven hebt? Wanneer je te assertief, trots of verwaand zou zijn?

6. Afhankelijk

Hoe zou je ‘reactie’, je handelen er uitzien, wanneer je in het geheel je eigen rol niet ziet en alles ‘buiten jezelf’ legt? Wanneer je niet fier, maar volledig afhankelijk en machteloos zou zijn?

7. Doen

Welke handeling of ‘reactie’ treft het midden tussen deze twee uitersten? Welke handeling of ‘reactie’ doet recht aan je dankbaarheid?

De toets is of deze handeling gemakkelijk en plezierig is uit te voeren.

Wat zou het betekenen als je daadwerkelijk doet, wat je net hebt beschreven?

Tot slot

Sla je schrift met antwoorden op. Die pdf is offline ingevuld. Je kunt hem bewaren. Wij kunnen het niet zien.

Als je feedback wilt, kun je je schrift met antwoorden opsturen naar feedback@succesparadox.nl

vraag feedback

vraag feedback

Terug naar overzicht met oefeningen